Besparen met DC-belichting en infrastructuur
![](/content/_processed_/5/6/csm_gelijkspanning_257baf8d6a.jpg)
In SON-T armaturen wordt wisselspanning (AC) omgezet naar gelijkspanning (DC). Het centraal maken van deze omzetting, in plaats van in elke armatuur, is energie-efficiënter en kan voor telers een besparing opleveren van bijna € 10.000 tot € 20.000 per ha per jaar. Dat wordt aangetoond in het project ‘DC en duurzaamheid gaan samen in glastuinbouw’, uitgevoerd door Stichting Gelijkspanning in samenwerking met Direct Current BV.
Het ontwikkeltraject en de proefopstelling bij Vreeken Sierteelt BV hebben drie belangrijke resultaten opgeleverd.
1 – DC gevoede SON-T armaturen verbruiken per armatuur 1,6 tot 1,9% minder elektrische energie (VA) ten opzichte van de best presterende AC ballast op de markt. Per belichte ha is de besparing per jaar € 2.000 (84 ?Mol/m²) tot € 3.400 (175 ?Mol/m²) per jaar. Daarbij is uitgegaan van 2357 branduren en een kostprijs van € 0,10 per kVA / kWh. Verwachting is dat er ook nog op infrastructuur te besparen is door lagere koperverliezen.
2 – DC gevoede SON-T armaturen zullen, bij voldoende schaalgrootte, goedkoper te produceren en te installeren zijn dat huidige AC gevoede SON-T armaturen. Daardoor zal de initiële investering lager uitvallen, waardoor er minder rente betaald hoeft te worden en afschrijvingen lager uitvallen. Per armatuur zal naar verwachting de verkoopprijs voor de teler € 37,50 (600W) tot € 45,- per stuk lager uitvallen dan de huidige best-of-market AC-armatuur. Dat resulteert in een jaarlijkse besparing van € 3.900 tot € 5.700 per hectare per jaar. Hierin zijn rente en een lagere afschrijving gecombineerd.
3 – DC gevoede armaturen bieden op component-niveau een langere levensduur. In huidige AC armaturen is de omzetting van AC naar DC bepalend voor de levensduur van het armatuur. Als deze omzetting niet meer in het armatuur plaatsvindt, kan de levensduur toenemen. 7 jaar wordt nu gezien als aannemelijk, met gelijkspanning kan de levensduur van het armatuur 10 jaar of langer worden. Dat houdt in dat afschrijvingen 30 tot 40 procent lager worden. Per hectare kan dat resulteren in een lagere afschrijving van € 8.000 tot € 14.000 per jaar. De looptijd van het project zelf is te kort geweest om deze langere levensduur ook in de praktijk aan te tonen.
Voordat telers DC belichting en infrastructuur kunnen toepassen, zijn er nog twee belangrijke drempels te overwinnen. Ten eerste moet de elektrische infrastructuur voor in kassen worden ontwikkeld. Zonder deze infrastructuur hebben de DC-armaturen geen toegevoegde waarde en werken ze zelfs niet. Ten tweede is de daadwerkelijk te behalen besparing ook afhankelijk van de gekozen strategie en prijspositionering van de uiteindelijke aanbieder(s). Voor het succes van de technologie is een snelle uitrol met een aantrekkelijk prijspeil wenselijk, dat hoeft niet per se succesvol te zijn voor de leverancier(s).
Dit project is financieel ondersteund in het kader van het programma ‘Kas als Energiebron’. Partners van het project zijn: Direct Current b.v., Joulz, Rabobank, De Haagse Hogeschool, Agrolux, Gavita Nederland en kweker Vreeken Sierteelt b.v. (Bouvardia).