Onderzoek effecten LED op ontwikkeling plaaginsecten en natuurlijke vijanden
![](/content/_processed_/f/a/csm_Energie_Chrysant_BCO_LED_DSC_0255_beeld_45283bb522.jpg)
Sinds een aantal jaren is er een grote verandering gaande op lichtgebied in de Nederlandse glastuinbouw, waarbij de standaard SON-T lampen gedeeltelijk of volledig vervangen worden voor LED verlichting. Om deze transitie te laten slagen is er de laaste 15 jaar veel onderzoek uitgevoerd naar de teelttechnische mogelijkheden met LED. In deze onderzoeken is vooral gekeken naar de effecten op gewasonwikkeling en klimaat. Wil de overgang van SON-T naar LED echter volledig slagen dan zal er ook goed gekeken moeten worden naar de effecten van LED op de ontwikkeling van zowel plaaginsecten als natuurlijke vijanden.
Er is daarom een project gestart met de titel ‘Gewasgezondheid bij jaarrondproductie onder LED’ in samenwerking met Vertify, Glastuinbouw Nederland, Stichting Kennis in je Kas, Kas als Energiebron, Plant Lighting, Koppert en Fluence. Binnen dit project wordt er bij lichtspectra gekeken of er verschillen zijn in de ontwikkelingssnelheid van diverse insecten en mijten. De proeven worden uitgevoerd in de LED-faciliteit van Vertify in Honselerdijk op diverse tuinbouwgewassen.
Proeven in chrysant
In kader van dit project heeft Vertify samen met haar partners in de periode 2022-2024 diverse onderzoeken uitgevoerd in het gewas chrysant. Zo is er o.a. gekeken naar de populatie ontwikkeling van Californische trips (Frankliniella occidentalis), de roofmijt (Transeius montdorensis) en naar de populatie ontwikkeling van Orius (Orius laevigatus) bij verschillende lichtspectra. Bij al deze onderzoeken werden er geen verschillen gevonden in ontwikkeling bij de verschillende LED spectra.
Vanaf november 2023 tot en met april 2024 zijn er nieuwe proeven opgestart waarin gekeken is hoe mineervlieg (Liriomyza spp.) en de natuurlijke vijanden Dacnusa sibirica en Diglyphus isaea zich in chrysant ontwikkelen onder verschillende lichtspectra. Bewortelde chrysanten stekken zijn in kisten gepoot deze geplaatst in relatief grote insectenkooien. In totaal worden er 4 verschillende lichtspectra onderzocht. Vlak voor de overgang naar korte dag zijn er in elke kooi een gelijk aantal mineervliegen geintroduceerd. Bij het zien van de eerste gangen zijn de natuurlijke vijanden geintroduceerd. Wekelijks zijn de aantallen voedingsstippen en gangen gemonitord. Ook zijn er metingen geweest om de gewasontwikkeling onder de verschillende lichtspectra te volgen.
Het project is gefinancierd door het programma Kas als Energiebron via Stichting Kennis in je Kas en mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van Fluence. Kas als Energiebron is het innovatie- en actieprogramma van Glastuinbouw Nederland en Ministerie van LNV.